Menu
Groen in deze bijzondere tijd

Groen in deze bijzondere tijd

Tijdens deze bijzondere tijd kunnen veel van onze activiteiten in hun huidige vorm niet doorgaan, omdat we allemaal zoveel mogelijk thuis moeten blijven. Mensen hebben juist nu behoefte aan buiten een frisse neus halen om even te ontsnappen aan het binnen zijn. Groene tuinen en buurten gaan we op een nieuwe manier waarderen. Hierdoor ontstaan wellicht nieuwe ideeën voor groene bewonersinitiatieven als de crisis straks voorbij is. Hieronder geven wij een aantal tips voor (opkomende) bewonersinitiatieven, maar ook voor natuurbeleving  rondom huis.

Geld voor goede ideeën

Heb of doe je een goed idee op voor een groen bewonersinitiatief, maar nog geen geld om het uit te voeren? Gebruik deze tijd om een aanvraag te doen bij een fonds. Download hier een uitgebreid overzicht van subsidies en fondsen voor groene bewonersinitiatieven. Dan kun je straks aan de slag met een initiatief bij jou in de buurt. Nu genoeg tijd om je plannen goed  uit te werken en voor te bereiden!

Tip: Blijf trouw aan je project. Soms past een fonds net niet bij wat je met jouw project wilt doen. Blijf in dat geval trouw aan je project en ga niet iets anders doen enkel en alleen om financiering te krijgen.

Vrijwilligers zijn goud waard

Lees de handleiding groene_vingers_in_de_buurt. Deze leuke handleiding staat vol met tips over het werken met vrijwilligers in groene buurtprojecten. Vrijwilligers werken niet voor het geld. Ze komen voor de gezelligheid, om mensen te ontmoeten, om iets goeds te doen voor de buurt. Dat is lastig in deze tijd van social distancing. Zorg dus juist nu dat vrijwilligers zich gezien en gewaardeerd voelen. Stuur ze bijvoorbeeld eens een bedankje of complimentje.

Contact houden

We mogen de komende tijd geen fysieke bijeenkomsten organiseren. Maar hoef je je buurtgenoten niet helemaal te missen. Er is digitaal veel mogelijk: deel filmpjes, foto’s en nieuwtjes met elkaar via telefoon, e-mail, whatsapp, sociale media, nieuwsbrief, etc. Virtueel bij elkaar komen kan ook, bijvoorbeeld met Microsoft Teams, Google Duo of Zoom.us.

#groenomtedoen

Het coronavirus zorgt voor onzekerheid en stress. Gun jezelf wat ontspanning! Uit onderzoek blijkt dat dagelijks buiten zijn stressklachten met maar liefst 50% kan verminderen. Doe daarom mee met de campagne #groenomtedoen en ervaar de positieve effecten van natuur voor gezondheid & welzijn.

Nederland Zoemt

Op 18 en 19 april organiseert Nederland Zoemt voor de derde keer de Nationale Bijentelling. Dit jaar gewoon vanuit je achtertuin of balkon. Met meer kennis over de bij, kunnen we ze beter helpen. Doe je mee? Meld je dan hier aan

Vogels kijken

Doordat we meer thuis zijn, maken we de natuur rondom het huis intensief mee dit voorjaar. Dit is de ideale situatie om vogels te tellen. In de tuin of op het balkon kun je genieten van de trekvogels die terugkomen uit hun overwinteringsgebieden. Zie dit artikel met daarin vijf vogels om voor thuis te blijven.

Hier nog meer tips voor Natuurbeleving rondom jou huis:

 

Bloemenweide

 


Expositie Groen aan de Buurt

Heggen, hangende manden, bijenlinten, schoolpleinen, wilgenbrigades, vlinder- en bijentuinen en bloemenweides.  Je kunt het zo gek niet bedenken, of er valt iets mee te doen om buurten leefbaarder en groener te maken. En het bevordert ook nog eens de onderlinge burencontacten. Tot 2 april 2020 is tijdens kantooruren een tentoonstelling te zien in het Huis van de Provincie Utrecht met verschillende projecten van Groen aan de Buurt

Steeds meer mensen willen aan de slag met de natuur in hun eigen omgeving. Het programma stimuleert deze groene bewonersinitiatieven, waarbij de buurt participeert. Daarmee gaat het niet alleen om mooier groen, maar ook om meer biodiversiteit, een beter klimaat en gezelligheid onder elkaar. Daarnaast is er een kennisnetwerk, waarbij de bewonersinitiatieven van elkaar kunnen leren of ideeën opdoen en er ook kennisuitwisseling is tussen overheden. In de tentoonstelling zijn mooie voorbeelden van verschillende initiatieven te zien.


Groene Kalender 2020

Omdat je 2020 niet groen genoeg kunt maken, hebben we een Groene Kalender gemaakt. Van Slootjesdagen tot Nacht van de nacht: zo mis je nooit meer een groene dag!

Groene Agenda 2020-Groen aan de Buurt


Het Rugzakje

De Voucherregeling Beleef en Bewonder! 2019 heeft dit jaar het geolocator onderzoek naar de Kleine Karekiet en de Bosrietzanger ondersteund. Hieronder lees je het verhaal van Huib de Rooij, van Vogelringstation de Haar.

De kleine karekiet en bosrietzanger zijn nu algemene broedvogels in Nederland. Als we straks weten waar de overwinteringsgebieden van onze karekieten zijn en hoe de trekroutes lopen dan kunnen we die informatie gebruiken om bottlenecks op te sporen mochten deze soorten in de toekomst achteruit gaan. Ook biedt het nu vastleggen van deze gegevens de mogelijkheid om het onderzoek na bijvoorbeeld tien jaar te herhalen om te kijken of er veranderingen optreden. Bijvoorbeeld door de klimaatverandering.

Het verhaal van Huib de Rooij van VRS de Haar

In de vroege ochtend vlak voor zonsopkomst worden de netten opgezet. Het is vervolgens de bedoeling dat de vogels in het net vliegen.

Mistnet

Daarna worden ze uit het net gehaald, krijgen een ring, worden gemeten, gewogen en vliegen weer weg. Iedere ring heeft een unieke code, zoals iedere auto een unieke kentekenplaat heeft.
Alle gegevens gaan in een database, waarin inmiddels miljoenen vogels geregistreerd staan.

Het is mei, als ik, als medewerker van het vogel ring station De Haar, samen met een ringer langs de netten loop.

Met verbazing zie ik een kleine karekiet met een rugzakje in het mistnet zitten.
Hoe is het mogelijk om na een jaar terug te keren op zelfde locatie, na een reis naar en van de Sahara (totaal plm. 7000 kilometer)

Even laat ik mijn gedachten gaan. Een vogeltje van tussen de 10 en 15 gram, die een afstand van 3000 à 4000 kilometer vanuit ons gebied vliegt en uiteindelijk weer terugkomt op dezelfde plek.

In de periode tussen vertrek en aankomst zijn er onderweg huizen gebouwd, wegen aangelegd, en is de natuur veranderd. Ik vind het een wonder of is er sprake van intelligentie

Maar waar is deze kleine karekiet geweest? Welke route heeft hij gevolgd?

 Ringen

Het ringen in Nederland gebeurd al sinds 1911. Men vroeg zich af waar de vogels in het najaar bleven en of de koolmees in de zomer dezelfde was als de koolmees in de winter. Door een ring is de vogel herkenbaar geworden en kan bij weerzien gemeld worden.  Maar een (terug)melding volgt pas als de ring van de vogel ergens afgelezen kan worden.  Meestal kan dit pas, als de vogel weer wordt (terug)gevangen. De kleinste ring heeft maar een doorsnede van 2 mm en kan zelfs met een verrekijker op afstand niet afgelezen worden. Op basis van de ring kon een scholekster gezien in Leidsche Rijn terug gemeld worden. De scholekster kreeg 31 jaar geleden in Zeeland zijn ring.

Diverse vogelringen

Ring 2 mm Vuurgoudhaantje

Ring 26 mm Knobbelzwaan

Kleurringen

Om vogels in het veld ( met verrekijker of scoop) goed af te kunnen lezen krijgen enkele soorten, naast de gebruikelijke unieke ring, een extra ring. Een kleurring met duidelijke kenmerken (kleuren en/of letters en/of cijfers). Dit levert veel meer informatie (terugmeldingen) op over de vogels. Sommige vogelaars maken er zelfs een hobby van om kleurringen in het veld af te lezen en staan soms uren te turen op een weiland vol vogels.

Kleurring – Roek

Kleurring – Torenvalk

Geolocator (rugzakje)

 De volgende stap is om een vogel ook te voorzien van een geolocator, ook wel rugzakje genoemd. Maar in tegenstelling tot de kosten van een ring ( plm. 15 eurocent, kost een geolocator plm. 140,- euro.) De geolocator weegt ongeveer 0,7 gram, wat minder is dan 5% van het lichaamsgewicht van een kleine karekiet. Een lichtcensor is bevestigd op een ‘antenne’ om te voorkomen dat deze afgedekt wordt door de veren van de vogel. De geolocator wordt bevestigd d.m.v. een tuigje en wordt als een soort “rugzakje” op de rug van de vogel meegedragen en vormt geen belemmering voor het vliegen en de rui.

Geolocator – rugzakje

De geolocator bestaat uit een lichtgevoelige censor, een klok, een geheugenchip en een batterij. De lichtintensiteit wordt door de geolocator gemeten, en wordt samen met het exacte tijdstip van de meting opgeslagen.

Zwartkop  terug met rugzakje

Op basis van zonsopgang en zonsondergang is de daglengte te bepalen, en daarmee de breedtegraad. Het moment dat het middag en middernacht is, verraadt de lengtegraad. En zo is de locatie, op 50 tot 200 kilometer nauwkeurig, te bepalen.

Zwartkop met rugzakje

De geolocator kan geen signalen uitzenden en de opgeslagen informatie kan alleen met behulp van een computer uitgelezen worden.

Begrijpelijk dat we erg blij zijn met iedere kleine karekiet of bosrietzanger die weer terugkomt met zijn rugzakje.

Kleine Karekiet met geolocator

Meer weten over VRS De Haar en het ringen van vogels?

Website :            http://www.vrsdehaar.nl/

Facebook :          https://www.facebook.com/vrsdehaar/


Ontmoetingstuin Bijleveld

In de gemeente de Ronde Venen is met steun van de Voucherregeling Beleef en Bewonder! 2019, de “Ontmoetingstuin” Bijleveld aangelegd. Hieronder het verhaal van Ron van Vark, initiatiefnemer van Ontmoetingstuin Bijleveld.

In onze huidige, jachtige en digitale maatschappij staat het persoonlijke contact onder druk. Veel bewoners van onze buurt werken en hebben (naast sporten, familie en andere verplichtingen) weinig tijd om in gesprek te raken met andere buurtbewoners. Met de Ontmoetingstuin hebben we nu een centrale plek in onze buurt gemaakt waar jong en oud elkaar kunnen treffen, de moestuin vormt hierin het hart.

In onze buurt lag een vervallen speelplaatsje. Het is eigendom van de gemeente de Ronde Venen en was voorheen ingericht als speelplaats. In de loop der tijd is de speelplaats steeds minder gebruikt gaan worden, is vervallen en is uiteindelijk weer door de gemeente ontmanteld. Wat over bleef was een plek met tegels.

Dat zag er niet uit en we wilden met de buurt deze plek opknappen. Er is een plan gemaakt voor een Ontmoetingstuin en dat hebben we met de gemeente De Ronde Venen besproken. De gemeente reageerde direct enthousiast op ons plan.

We hebben een begroting gemaakt, er zijn subsidies aangevraagd bij Oranjefonds, Groen doet goed en Groen aan de Buurt. Na toezegging zijn we begonnen met het werk: hout kopen voor plantbakken, voor een hek, allerlei andere materialen en gereedschap, een boekenkast (van de kringloop) en natuurlijk poot en zaaigoed.

Met veel enthousiasme en samen met Jongerenwerk en buurtbewoners hebben we plantbakken gemaakt, die gesponsord worden door bedrijven (zodat we ook financieel zekerheid hebben in de toekomst). Van de gemeente hebben we tuinaarde en compost gekregen en na 3 maanden werk was onze tuin eindelijk klaar en was de officiële opening op 17 april 2019 door wethouder Kiki Hagen.

Alle groenten uit de tuin mogen de buurtbewoners meenemen en thuis gebruiken. Ook worden er activiteiten bij de Ontmoetingstuin georganiseerd die door bewoners zelf bedacht zijn: Burendag, High Tea middag, Erwtensoep proeverij, Uiensoep proeverij en Rode Bietensoep proeverij. Alles met (zoveel mogelijk) producten uit eigen tuin. De opkomst bij deze activiteiten is groot en de gezelligheid en saamhorigheid ook!

Verder willen we de buurt graag meer vergroenen en “onttegelen”. Net als bij de Ontmoetingstuin de tegels eruit en groen erin. Liefst in alle achtertuintjes, een rijtje tegels eruit en wat tomatenplantjes etc. erin. Dit “moestuinen in het klein” is leuk voor jong en oud en is ook veel beter voor de waterhuishouding.

Het bedenken en maken van de Ontmoetingstuin is een erg leuk proces geweest waar we met veel plezier aan gewerkt hebben. De Ontmoetingstuin heeft de buurt positief veranderd. Bewoners spreken elkaar meer en zijn elkaar beter gaan kennen.

Ook belangrijk: de groenten uit eigen moestuin smaken geweldig!!

       


KIEM voor natuur nu ook voor duurzaamheid

Natuurloket KIEM is een succes en wordt daarom verlengd. Ook in 2020 kunnen groene initiatiefnemers financiering aanvragen voor hun projecten. KIEM breidt bovendien uit: duurzaamheidsprojecten op het gebied van voedsel en afval maken nu ook kans op een bijdrage Het Elise Mathilde Fonds, het K.F. Hein Fonds en het Prins Bernhard Cultuurfonds Utrecht willen zo nog meer vrijwilligersprojecten op het gebied van natuur en duurzaamheid in de provincie Utrecht een boost geven.

Natuur en Duurzaamheid

Het Elise Mathilde Fonds, het K.F. Hein Fonds en het Prins Bernhard Cultuurfonds Utrecht houden van groen en willen natuur- en duurzaamheidsinitiatieven in de provincie Utrecht stimuleren en ondersteunen. Door bewonersinitiatieven wordt de provincie groener, de natuur diverser en helpen de fondsen inwoners die zich vrijwillig inzetten voor natuur en duurzaamheid in hun omgeving.

Voor alle soorten natuurprojecten en voor duurzaamheidsprojecten op het gebied van voedsel of afval kan een bijdrage worden aangevraagd. Denk aan bijenkasten, moestuinen, paddenpoelen of insectenweiden en natuureducatieprojecten of het opruimen van afval in de natuur.

Geld voor groen bij KIEM

Met de natuurregeling KIEM kunnen stichtingen en verenigingen in één beknopte aanvraag bij alle drie de fondsen een bijdrage aanvragen.

Aanvragen voor KIEM kunnen doorlopend ingediend worden en hebben een behandeltermijn van ongeveer twee maanden. Middelgrote groeninitiatieven komen in aanmerking voor een bijdrage van maximaal € 5.000 en soms kan hiermee een project volledig gefinancierd worden. Ook een groen idee?

Kijk voor meer informatie over richtlijnen en criteria op www.cultuurfonds.nl/KIEM

 


Kom je mee bomen planten op 7 december?

Tijdens de nationale dag van de vrijwilliger gaat Plan Boom van start met een grote boomplantactie op Landgoed Houdringe in Utrecht (gemeente De Bilt). De bomen die we gaan planten zijn de eerste van 10 miljoen bomen die de komende vier jaar geplant gaan worden.

Aan de slag
We gaan deze dag struweelhagen en 37 fruitbomen planten en we kunnen daar nog hulp bij gebruiken! We zoeken enthousiaste vrijwilligers die het leuk vinden om een ochtend de handen uit de mouwen te steken. Dus ben je graag buiten? Heb je zin om een ochtend actief in de natuur bezig te zijn? Meld je dan hier aan.

Plan Boom
 Zo’n 20 procent van de opwarming van de aarde wordt veroorzaakt door ontbossing. Er zijn steeds minder bomen om CO2 op te nemen uit de lucht. Ook Nederland ontbost nog steeds en daar willen we iets aan doen. De komende vier jaar gaan wij, mede dankzij de Postcode Loterij, 10 miljoen extra bomen planten door heel Nederland. De bomen helpen om de hoeveelheid CO2 te verminderen en maken bovendien onze leefomgeving mooier, groener, frisser en gezonder. Om dit voor elkaar te krijgen hebben we veel hulp nodig. Iedereen kan straks in zijn eigen omgeving een concrete bijdrage leveren aan het klimaat door te helpen de bomen te planten in tuinen, bermen, plantsoenen, parken, bedrijventerreinen en in het buitengebied.
Lees meer over Plan Boom

De boomplantactie op 7 december wordt georganiseerd door: De Natuur en Milieufederaties, Landschappen NL, Utrechts Landschap, Landschap Erfgoed Utrecht en Natuur en Milieufederatie Utrecht.


Leerlingen planten walnotenbomen op de Noorder Eng te Soest

Als de bladeren vallen en de dagen korter worden, breekt de juiste tijd aan om bomen te planten. In het kader van het project Groen aan de Buurt, werden op woensdagochtend 27 november 2019 om 10.30 uur drie notenbomen geplant op de Soester Noorder Eng. Er werden drie verschillende rassen geplant (er zijn er meer dan 200). Dit werd gedaan door kleuters van de Prins Willem Alexanderschool uit de buurt. Zij werden begeleid door Scholieren uit 4 havo van het Soester Griftland College die het vak aardrijkskunde volgen. En wethouder Aukje Treep hielp samen met buurtbewoners ook een handje mee.  Enkele buurtvrijwilligers zorgden voor extra ondersteuning daar waar nodig.

  

Korte samenvatting project Groen aan de Buurt: buurtbewoners rond de Noorder Eng maken met elkaar en met behulp van de gemeente hun eigen buurt groener en daardoor aangenamer om te wonen. Dankzij de notenbomen staan er straks drie prachtige bomen in de buurt, waar je over een aantal jaren ook nog noten van kunt eten. Groen aan de Buurt is een programma van Landschap Erfgoed Utrecht, IVN Utrecht en de Natuur en Milieufederatie Utrecht. In Soest zijn betrokken: buurtbewoners rondom de Noorder Eng, gemeente Soest, Stichting Vrienden Soester Eng en Waterschap Vallei en Veluwe.


Resultaten Groen aan de Buurt tijdens Veldsymposium gepresenteerd

Leefbare buurten door een groenere leefomgeving. Buren die weer met elkaar in contact komen en met hun omgeving. Tijdens een inspirerend Veldsymposium vierden Landschap Erfgoed Utrecht, IVN Utrecht en Natuur en Milieufederatie Utrecht de prachtige resultaten van drie jaar Groen aan de Buurt.

En na drie jaar heeft het team van Groen aan de Buurt volop ervaringen, kennis en inspiratie opgedaan en zijn veel groene bewonersprojecten gerealiseerd. Wat heeft deze aanpak dan de afgelopen 3 jaar opgeleverd? Allereerst heel veel blije mensen en ook ongelooflijk veel mooie groene projecten door de hele provincie. Van het aanleggen van bloemenweiden, het aanplanten van heggen en bomen, tot het verruilen van stenen voor groen, te veel om op te noemen. Bekijk hier de resultaten die Groen aan de Buurt heeft opgeleverd.

Ivo Brautigam, directeur Landschap Erfgoed Utrecht: “We zien dat steeds meer mensen aan de slag willen met de natuur in hun eigen buurt. Voor mooier groen, meer biodiversiteit, een beter klimaat, of gewoon voor de gezelligheid. Onze droom is deze groeiende groep mensen in Utrecht te kunnen blijven ondersteunen.” Vrijwilligers zijn goud waard. Dat bevestigde Hanke Bruins-Slot, gedeputeerde provincie Utrecht. Daarom gaat de provincie Utrecht ook in 2020 geld vrijmaken om Groen aan de Buurt nog verder te laten groeien. Bekijk hier de 12 dingen die je moet doen om ook een groenere buurt te realiseren.

Met het programma Groen aan de Buurt, mede gefinancierd door provincie Utrecht, begeleiden en faciliteren we bewoners en overheden bij het realiseren van groene bewonersinitiatieven. De aanpak is drieledig. We introduceren een participatieve buurtaanpak, waarmee we in elke buurt aan de slag kunnen. Met een voucherregeling stimuleren we zoveel mogelijk kleine initiatieven. En via ons kennisnetwerk verbinden we bewonersinitiatieven met elkaar en zorgen we voor kennisuitwisseling tussen overheden. Juist de samenhang tussen deze drie manieren maakt Groen aan de Buurt tot een succes.


De Utrechts Steen en Groene Werkplekken 2.0 winnen Groene Kroon

Het ‘kleine initiatief’ De Utrechtse Steen en het ‘grote initiatief’ Groene Werkplekken 2.0 zijn de winnaars van de Groene Kroon 2019. Tijdens De Groene Kroonrede, een inspiratiebijeenkomst over biodiversiteit in bebouwd gebied, ontvingen zij uit handen van gedeputeerde Hanke Bruins Slot de natuurprijs ter waarde van 6.000 euro. Naar oordeel van de jury is de positieve impact van de winnende initiatieven het grootst.

De Utrechtse Steen

De Utrechtse Steen is een initiatief van Jacques Vink en Roberto Wijntje Santa Maria van Studio Natuurinclusief. Het initiatief gaat over het vergroenen van kademuren langs de Utrechtse grachten door gebruik te maken van een specifieke steen waarop varens, mosselen en andere vochtminnende planten zich kunnen hechten. De jury koos De Utrechtse Steen als winnaar omdat het een voorbeeld is van een bottom-up initiatief met brede toepassingsmogelijkheden. De initiatiefnemers hebben hun krachten en kennis weten te bundelen tot een mooie innovatie die zowel technisch als ecologisch onderbouwd is.

De Utrechtse Steen liet in de finale de initiatieven ‘Buurnatuurtuin Hoogland’ en ‘Zeg ken jij de MOSSELMAND’ achter zich.

Groene Werkplekken 2.0

Groene Werkplekken 2.0. is een initiatief van Charlotte en Bianca Ernst van Het Hof van Cartesius. Het initiatief richt zich op realiseren van een groene buitenwerkplek in Utrecht. De jury wees Groene Werkplekken 2.0 als winnaar aan omdat de verschillende typen tuinen zorgen voor een divers aanbod aan voedsel en nestelmogelijkheden waardoor veel verschillende stedelijke diersoorten zich thuis voelen. Bovendien heeft werken in het groen een goede uitwerking op zowel de mens als de natuur. Dit vindt een mooie aansluiting bij de provinciale beleidsdoelen.

Groene Werkplekken 2.0 won in de finale van de overige twee initiatieven ‘Honey Highway’ en ‘Industriële bloemenweide’.

Natuurprijs als stimulans voor natuur in en rondom de bebouwde omgeving 

Met natuurprijs de Groene Kroon stimuleert de provincie Utrecht inwoners om te helpen onze bijzondere Utrechtse natuur te beschermen. Het thema van 2019: Natuur in en rondom de bebouwde omgeving.

De onafhankelijke jury, bestaande uit Robbert Snep (Wageningen University & Research), Fiona van ’t Hullenaar (Universiteit Utrecht) en Mathias Lehner (nextcity.nl), beoordeelde de 55 ingezonden initiatieven op vier criteria: impact op de biodiversiteit in bebouwd gebied, innovatie, integraliteit en verdienmodel & opschaalbaarheid. Bij die selectie woog de positieve impact op de biodiversiteit het zwaarst.

Provincie Utrecht/Huisinga Fotografie

Fotobijschrift: Gedeputeerde Hanke Bruins Slot overhandigt de cheque aan Charlotte Ernst, met Groene Werkplekken 2.0 de winnaar van de categorie ‘grote initiatieven’. Links geflankeerd door presentator Eddy Zoëy en rechts geflankeerd door juryleden Robbert Snep en Mathias Lehner.


Video's
Groen aan de Buurt is een samenwerking van
Mogelijk gemaakt door
IVN landschaperfgoedutrecht NMU
Provincie Utrecht